Veel vrouwen voelen ergens dat het “te veel” is, maar kunnen er niet precies de vinger op leggen. Het zit niet alleen in het hoofd, maar ook niet helemaal in het lichaam. Het is een combinatie van beide. Een gevoel van onrust, sneller geïrriteerd zijn, moeite met concentreren of het idee dat zelfs kleine dingen ineens veel energie kosten. Wat hier vaak onder ligt, is een overprikkeld zenuwstelsel.
Om te begrijpen hoe dit ontstaat, is het belangrijk om te kijken naar hoe je zenuwstelsel werkt. Je zenuwstelsel is continu bezig met het verwerken van prikkels. Alles wat je ziet, hoort, voelt en denkt wordt opgenomen en verwerkt. In een gezonde situatie is er een natuurlijke balans tussen activiteit en rust. Je lichaam schakelt moeiteloos tussen inspanning en ontspanning. Maar in het dagelijks leven van veel vrouwen is die balans verstoord geraakt. Gedurende de dag krijg je een constante stroom aan prikkels binnen. Geluiden, gesprekken, meldingen op je telefoon, verwachtingen van anderen, maar ook je eigen gedachten en zorgen. Zelfs momenten die bedoeld zijn als ontspanning, zoals scrollen op je telefoon of televisie kijken, blijven je brein actief houden. Je systeem krijgt nauwelijks nog echte rust.
Het gevolg is dat je zenuwstelsel zich steeds meer gaat aanpassen aan deze constante stroom. Het blijft als het ware “aan staan”. In eerste instantie merk je daar misschien weinig van, maar na verloop van tijd begint je lichaam signalen te geven. Veel van die signalen zijn subtiel. Je merkt bijvoorbeeld dat je sneller reageert op geluid, dat drukte je meer energie kost dan voorheen, of dat je moeite hebt om je aandacht ergens bij te houden. Je hoofd kan vol aanvoelen, alsof er constant gedachten doorheen gaan zonder pauze. Tegelijkertijd kan je lichaam gespannen aanvoelen, zonder dat je precies weet waarom. Wat hier gebeurt, is dat je zenuwstelsel moeite krijgt om terug te schakelen naar rust. Het parasympathische zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor herstel en ontspanning, krijgt minder ruimte. In plaats daarvan blijft het actieve deel domineren. Dit heeft niet alleen mentale gevolgen, maar ook fysieke. Je spieren blijven subtiel aangespannen, je ademhaling blijft oppervlakkiger en je lichaam verbruikt continu energie. Dit verklaart waarom overprikkeling vaak samengaat met vermoeidheid, ook al heb je het gevoel dat je “niet zoveel hebt gedaan”.
Wat veel mensen niet weten, is dat overprikkeling ook invloed heeft op je hormonen. Wanneer je systeem continu geactiveerd blijft, wordt er vaker cortisol aangemaakt. Dit hormoon helpt je om alert te blijven, maar wanneer het langdurig verhoogd is, kan het je lichaam uit balans brengen. Je wordt gevoeliger voor stress, slaapt minder diep en herstelt minder goed. Vanuit een bredere kijk op het lichaam, zoals binnen de Chinese geneeskunde, wordt overprikkeling vaak gekoppeld aan een verstoring in de energie van het hart en de lever. Het hart staat voor rust en balans in het systeem, terwijl de lever zorgt voor de doorstroming van energie. Wanneer die doorstroming stagneert, kan er innerlijke onrust ontstaan, wat zich weer uit in prikkelbaarheid, spanning en een opgejaagd gevoel.
Wat belangrijk is om te begrijpen, is dat een overprikkeld zenuwstelsel niet ineens ontstaat. Het is het resultaat van een langere periode waarin je lichaam te weinig hersteltijd heeft gekregen. Herstellen begint daarom niet met grote veranderingen, maar met het terugbrengen van kleine momenten van echte rust. Niet de vorm van rust waarbij je nog steeds prikkels binnenkrijgt, maar momenten waarin je systeem daadwerkelijk kan vertragen. Denk aan even zitten zonder afleiding, een rustige wandeling zonder telefoon of simpelweg een paar minuten bewust ademen.
In mijn praktijk zie ik vaak dat het lichaam pas echt begint te ontspannen wanneer die rust gecombineerd wordt met het loslaten van fysieke spanning. Veel vrouwen merken dat hun hoofd pas rustiger wordt wanneer hun lichaam die opgebouwde spanning niet meer vasthoudt. Een overprikkeld zenuwstelsel is geen zwakte. Het is een teken dat je lichaam zich lange tijd heeft aangepast aan een tempo dat eigenlijk te hoog ligt. Door de signalen serieus te nemen en stap voor stap meer rust toe te laten, kan je systeem zich weer herstellen.
Reactie plaatsen
Reacties