Slecht slapen wordt vaak gezien als een op zichzelf staand probleem. Veel mensen zoeken de oplossing in hun matras, kussen of slaaproutine. Hoewel dit zeker invloed kan hebben, ligt de oorzaak vaak dieper in het lichaam zelf. Slaap is namelijk geen geïsoleerd proces. Het is het resultaat van hoe je zenuwstelsel en hormonen gedurende de dag hebben gefunctioneerd.
Wanneer je lichaam onder stress staat, verandert de manier waarop je in slaap valt en doorslaapt. Het belangrijkste hormoon hierin is cortisol. Dit hormoon helpt je overdag alert te blijven, maar hoort in de avond juist te dalen zodat je lichaam zich kan voorbereiden op rust. Bij langdurige stress blijft cortisol vaak verhoogd. Dit betekent dat je lichaam in de avond nog steeds signalen krijgt dat het actief moet blijven. Veel vrouwen herkennen dit zonder het te beseffen. Ze liggen in bed en voelen zich moe, maar tegelijkertijd ook onrustig. Het lichaam wil slapen, maar het systeem staat nog niet uit.
Wat hier gebeurt, is dat het zenuwstelsel nog in een actieve stand staat. Het sympathische zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor actie en alertheid, blijft dominant. Het parasympathische systeem, dat zorgt voor ontspanning en herstel, krijgt onvoldoende ruimte. Hierdoor ontstaat er een soort innerlijke spanning die het moeilijk maakt om los te laten.
Daarnaast speelt de hersenactiviteit een grote rol. Gedurende de dag worden prikkels en emoties verzameld. Wanneer er weinig momenten zijn om deze te verwerken, gebeurt dat vaak juist op het moment dat je gaat liggen. Het hoofd wordt drukker, gedachten blijven doorgaan en het lichaam volgt deze onrust. Ook fysiek is er vaak nog spanning aanwezig. Spieren in de nek, schouders en rug blijven licht aangespannen. Dit lijkt misschien klein, maar heeft een groot effect op de kwaliteit van je slaap. Het lichaam kan simpelweg niet volledig in ontspanning zakken.
Vanuit een bredere kijk op het lichaam wordt slaap ook gekoppeld aan de balans van energie in het hart en de nieren. In de Chinese geneeskunde staat het hart voor rust en helderheid van de geest. Wanneer deze energie verstoord is, kan dit zich uiten in onrustige slaap of veel dromen. De nieren worden gezien als de bron van diepe energie en herstel. Wanneer deze verzwakt zijn, kan dit leiden tot vermoeidheid gecombineerd met slaapproblemen.
Wat opvalt, is dat slecht slapen zelden een op zichzelf staand probleem is. Het is vaak een gevolg van een lichaam dat overdag onvoldoende tot rust komt. Daarom begint beter slapen niet pas wanneer je in bed ligt, maar al veel eerder.
Wanneer je overdag momenten inbouwt waarin je zenuwstelsel kan vertragen, geef je je lichaam een signaal dat het veilig is om te ontspannen. Dit helpt om in de avond makkelijker los te laten.
Het kan iets eenvoudigs zijn, zoals even zitten zonder afleiding, rustiger ademen of een korte wandeling zonder telefoon. Juist deze kleine momenten maken op de lange termijn het verschil.
In mijn praktijk zie ik vaak dat slaap verbetert wanneer het lichaam geholpen wordt om spanning los te laten. Wanneer de fysieke spanning afneemt, volgt de mentale rust vaak vanzelf. Slaap is geen knop die je omzet. Het is een staat waar je lichaam in mag zakken. Hoe veiliger en rustiger je systeem zich voelt, hoe makkelijker dat gebeurt.
Reactie plaatsen
Reacties